Địa chỉ đỏ

Quần thể di tích lịch sử văn hóa Tây Sơn Thượng đạo - “Vườn mít, cánh đồng cô Hầu”, huyện Kbang.

(Cập nhật ngày: 08/08/2018, Số lượt xem: 3354)
   

“Vườn Mít, Cánh đồng Cô Hầu” thuộc quần thể di tích Tây Sơn Thượng đạo, là căn cứ địa buổi đầu của phong trào nông dân Tây Sơn.


Từ trung tâm thị trấn Kbang (huyện Kbang) chạy dọc theo tỉnh lộ 669 hướng ra An Khê tới con đường dẫn vào cánh đồng này. Cánh đồng Cô Hầu nằm ẩn mình sau một ngọn núi cao. Qua được cái chót vót của núi sẽ là một thung lũng bạt ngàn màu mỡ, quanh năm những mạch nước ngầm không bao giờ thôi tuôn chảy…
 

Theo truyền thuyết, trong vùng An Khê, ở làng Cổ Yêm, gần Tú Thủy nay thuộc xã Nghĩa An, huyện Kbang, có người Bahna sống ở rừng Mộ Điểu. Nguyễn Nhạc và Nguyễn Lữ không quản khó nhọc tìm lên rừng Mộ Điểu, thuyết phục tộc trưởng Bahna cùng Tây Sơn tham gia khởi nghĩa. Tộc trưởng rất cảm kích người “thay trời hành đạo”, ông gả cô con gái yêu cho “Vua Trời”. Nàng tên là Yă Đố nhưng từ khi làm vợ thứ ba của “Vua Trời”, nàng được gọi là Cô Hầu. Hiểu được chí lớn của “Vua Trời”, Cô Hầu là một trong những cộng sự đắc lực của Nguyễn Nhạc trong những ngày lên miền Thượng xây dựng căn cứ khởi nghĩa.

Cô Hầu không chỉ cùng Nguyễn Nhạc đi kết giao với một số tù trưởng người Sê Đăng, Jrai, Bahna ở Cheo Reo, Pleiku, Kon Tum và người Hrê ở phía Tây Quảng Ngãi mà còn cầm đầu một số dân binh người miền núi khai khẩn đất hoang.  Từ khai khẩn, quản lý, sản xuất, thu hoạch từ cánh đồng này đều do Cô Hầu đảm nhiệm. Sức lao động mạnh mẽ, bền bỉ của các tộc người trong vùng, kết hợp với tài chỉ huy kinh tế của người Kinh do “Vua Trời” rút từ Tây Sơn Hạ lên điều khiển, cộng với đất đai màu mỡ, chẳng bao lâu rừng Mộ Điểu đã có được cánh đồng phì nhiêu rộng hàng chục mẫu.



Cánh đồng Cô Hầu ngày nay

Đây là vùng đất màu mỡ nằm lọt giữa lòng Trường Sơn hùng vĩ, có đường lên tận Kon Tum, xuống đồng bằng Bình Định qua đèo Vạn Tuế. Rừng Mộ Điểu trở thành một hậu cứ của nghĩa quân Tây Sơn, sản xuất lương thực, tích trữ vũ khí, tuyển mộ và rèn quân. Nơi đây sau này được gọi là “Cánh đồng Cô Hầu”. Cũng chính Cô Hầu đã cho trồng một vườn mít bên cạnh cánh đồng để làm nguồn lương thực, thực phẩm cho nghĩa quân. Người đời cũng ưu ái gọi bằng cái tên “ Vườn mít Cô Hầu”. Sắp đặt lại hậu cung là một trong những việc quan trọng của những ông vua ngay sau khi lên ngôi. Từ rừng Mộ Điểu, Cô Hầu, được vua rước về thành Hoàng Đế, phong Thứ phi. Dù được vua Thái Đức (niên hiệu của Nguyễn Nhạc sau khi lên ngôi vua) hết mực sủng ái, được Chánh cung hoàng hậu đối đãi thân tình như chị em ruột thịt nhưng cuộc sống chốn cung cấm với ngôi thứ, nghi lễ ràng buộc không phù hợp với người sơn nữ. Cô Hầu thấy luôn cô đơn, lạc lõng. Nàng xa lạ với ngôi Thứ phi, không quen cảnh phù hoa, tràn ngập lụa là gấm vóc, người hầu kẻ hạ, miệng không quen nếm các món ăn sơn hào hải vị. Cô Hầu nhớ da diết cánh đồng mênh mông trên rừng Mộ Điểu đã từng thấm mồ hôi, nước mắt những mộ dân khẩn hoang. Lưu lại một thời gian ở hoàng cung, Cô Hầu xin trở về với núi rừng yêu dấu của mình. Các già làng kể rằng khi Yă Đố mất, dân làng đã chôn bà trên một đỉnh núi cao. Trong các lễ cúng Yang, tên bà được khấn sau tên Yang Kông-Yang Đak (thần Núi-thần Nước) là hai vị Yang cao nhất của người Bahnar…
 

Nguồn Báo Gia Lai

Các tin khác

PHÓNG SỰ ẢNH