Văn hóa-Du lịch

Giữ tiếng nói dân tộc là giữ được gốc văn hóa truyền thống

(Cập nhật ngày: 10/06/2015, Số lượt xem: 4124)
   

Từ bao đời nay nhờ ngôn ngữ (tiếng nói) đã giúp loài người lưu truyền bền vững văn hóa đời sống qua nhiều thế hệ, mỗi dân tộc đều có ngôn ngữ riêng giúp phân biệt nền văn hóa, phong tục, tập quán từng vùng miền, từ đó ngôn ngữ đã được xem là một phần tích cực của văn hóa. Bởi vậy, công tác gìn giữ và phát huy ngôn ngữ (tiếng nói) dân tộc là nhiệm vụ hết sức quan trọng, đặc biệt là trong thời kỳ hội nhập, phát triển kinh tế.



 

Việc giao tiếp tốt song song ngôn ngữ gốc và ngôn ngữ phổ thông trong cộng đồng dân tộc Jrai nói riêng và dân tộc thiểu số nói chung là điều đáng mừng hơn cả, điều đó không chỉ khẳng định ý thức lưu giữ giá trị văn hóa truyền thống dân tộc mà phát huy tính năng động, tinh thần hòa hợp, đại đoàn kết dân tộc trong thời kỳ hội nhập văn hóa. Nhờ ngôn ngữ phổ thông mà sự khác biệt về màu da, sắc tộc không còn đáng kể, văn hóa vùng miền không còn xa lạ hay phức tạp, mối quan hệ xã hội, tầm nhìn tương lai càng được mở rộng,…Đó là sự thuận lợi thực tế đem lại khi chúng ta vừa biết lưu giữ tiếng nói dân tộc và đồng thời mở rộng kiến thức thông qua ngôn ngữ thứ hai, nhưng nếu chỉ chú trọng vào việc mở rộng tầm nhìn mà quên cái gốc văn hóa, cội nguồn dân tộc thì điều gì sẽ xảy ra? Đó là khía cạnh đáng bàn trước một vài thực trạng đang xảy ra trong cộng đồng dân tộc Jrai nói riêng. Qua tìm hiểu thực tế, người viết bài này nhận thấy phần lớn người Jrai, chủ yếu là thế hệ trẻ đang sinh sống, học tập, công tác tại các trung tâm: thị trấn, thị xã, thành phố đều không thể nói hoặc nói không thành thạo ngôn ngữ gốc (tiếng mẹ đẻ) với lý do rằng “Chúng mình sinh ra và lớn lên ở thành phố chỉ toàn tiếp xúc bằng tiếng phổ thông (tiếng Việt) lại ít gặp bà con, họ hàng ở làng thành ra không có cơ hội nói tiếng mẹ đẻ”, một số người hồn nhiên nói“Do bố mẹ không bao giờ nói chuyện bằng tiếng mẹ đẻ nên khó học” và còn nhiều lý do bất khả kháng khác nữa,... Cũng có nhiều gia đình Jrai tự do “biến tấu” tên họ của con em mình như thể tạo sự khác biệt hoặc cố né tránh nguồn gốc dân tộc, như họ Rơ châm rút ngắn thành từ Châm, Rahlan đổi thành Lalan, Kpuih chuyển sang Puih,… Dù thực tế chúng ta không thể phủ nhận môi trường sống có ảnh hưởng đến thói quen sinh hoạt và tính cách của mỗi người song cũng chỉ ở mức tương đối. Giữ thói quen thường xuyên sử dụng ngôn ngữ gốc trong sinh hoạt gia đình quyết định tiên quyết đến việc lưu truyền hiệu quả ngôn ngữ gốc cho thế hệ sau. Cùng với đó là việc tăng cường mở rộng phạm vi dạy và học tiếng dân tộc thiểu số trong hệ thống nhà trường trên địa bàn tỉnh có thể sẽ là những biện pháp hiệu quả để giảm thiểu thực trạng trên.

Việc duy trì ngôn ngữ gốc trong thời kỳ hội nhập văn hóa, phát triển kinh tế không quá khó mà ngược lại dễ dàng, tự nhiên nếu mỗi người Jrai nhận thức rằng ngôn ngữ gốc chính là “trang sức quý” để mỗi người tự tin sử dụng bên cạnh ngôn ngữ phổ thông./.

 

Ksor H’Yuên

Các tin khác

PHÓNG SỰ ẢNH